Η αμφισβήτηση των παραδοχών έχει πολύ νόημα

Η αμφισβήτηση των παραδοχών έχει πολύ νόημα

Ήμουν πολύ κοντά στη γιαγιά μου από τη μητέρα μου, παρόλο που ζούσε έξι ώρες μακριά από την πόλη μου, σε μια μικρή επαρχιακή πόλη. Μιλούσαμε στο τηλέφωνο τις περισσότερες εβδομάδες και την επισκεπτόμουν τακτικά. Ήμουν πολύ τυχερή που την είχα στη ζωή μου μέχρι τα 45 μου χρόνια. Δεν μπορώ να πιστέψω ότι έχει φύγει εδώ και 10 χρόνια. Ακόμα μου λείπει.

Η Nan έζησε στο σπίτι, μόνη αλλά ικανοποιημένη, μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ενενήντα. Της άρεσε το γκαζόν, το διάβασμα, τα περιστασιακά σάντυ και τα σκυλιά της. Συμμετείχε στην κοινότητά της, και μάλιστα συχνά την έβρισκα στην αυλή της να μιλάει με κάποιον γείτονα ή φίλο που περνούσε από εκεί και της άρεσε να ακούει ραδιόφωνο και να παρακολουθεί τις βραδινές ειδήσεις στην τηλεόραση.

Θυμάμαι μια περίοδο που τα ακουστικά της Ναν έπαιζαν και της προκαλούσαν θλίψη. Ήταν όλο και πιο δύσκολο να μιλήσει μαζί της στο τηλέφωνο, οπότε έκανα μια συζήτηση με τη θεία μου για το τι έπρεπε να γίνει για να βελτιωθεί η ακοή της Ναν. 

Ουσιαστικά, έμαθα, θα απαιτούσε πολλά ταξίδια σε μια πολύ μεγαλύτερη πόλη, 100 χιλιόμετρα μακριά, για να δω ειδικούς που θα μπορούσαν να διορθώσουν το πρόβλημα και στη συνέχεια να παρακολουθήσουν τα αποτελέσματα. Η πρόγνωση ήταν καλή, αλλά θα χρειαζόταν αρκετός χρόνος και προσπάθεια για να γίνει αυτό.

Η θεία μου, που ανησυχούσε για το αν θα μπορούσε να κάνει όλα αυτά τα ταξίδια με τη Ναν, είπε ότι δεν μπορούσε να ακούσει καλά εδώ και καιρό.

Ένας λόγος παραπάνω για να δράσουμε, σκέφτηκα.

Τότε η θεία μου είπε: "Είναι 90 ετών. Δεν χρειάζεται να ακούει πια, και έτσι κι αλλιώς εγώ κάνω τα πάντα γι' αυτήν".

Ξαφνιάστηκα. Μια απόφαση είχε ληφθεί στη στιγμή, όπως αποφασίζαμε να πετάξουμε κάποια παλιά ρούχα. Ήταν σαν οι ανάγκες της Ναν, τα δικαιώματά της, να ήταν άσχετα. Οι προεκτάσεις των όσων είχε πει η θεία μου με χτύπησαν: η ταλαιπωρία της επίλυσης του προβλήματος υπερέβαινε τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα της Ναν. Δεν είχαμε καν ρωτήσει τη Ναν τι ήθελε.

Έκπληκτος, απάντησα: "Δεν νομίζω ότι έχουμε το δικαίωμα να το αποφασίσουμε αυτό. Η Ναν αξίζει να ακούσει όσα κι εσείς κι εγώ. Αν δεν μπορείτε να την πάτε εσείς στα ραντεβού, θα το κάνω εγώ".

Ήταν μια δύσκολη -και, μερικές φορές, ευαίσθητη- συζήτηση. Η θεία μου είχε πάντα το προβάδισμα στη λήψη αποφάσεων σχετικά με την ευημερία της Ναν- ζούσε κοντά της και αναλάμβανε μεγάλο μέρος της καθημερινής υποστήριξης της Ναν. Εγώ ζούσα 500 χιλιόμετρα μακριά, οπότε σε πρακτικό επίπεδο ήταν απίθανο να κάνω εγώ τα ταξίδια στους ειδικούς.

Παρόλα αυτά, πίστευα ακράδαντα ότι ήταν δική μας ευθύνη να διορθώσουμε το πρόβλημα, όχι να προσποιούμαστε ότι δεν υπήρχε ή - πιο σωστά - να υποθέτουμε ότι το να μπορείς να ακούς στα 90 σου χρόνια ήταν λιγότερο πολύτιμο.

Η θεία μου συνειδητοποίησε τη σημασία αυτών που είχε πει. Συζητήσαμε τις επιλογές με τη Ναν. Και στο τέλος, όλοι συμφωνήσαμε να κάνουμε τα ταξίδια.

Με τα ακουστικά της Ναν να φτιάχνονται σύντομα, ήταν και πάλι σε θέση να συμμετέχει σε συζητήσεις, να παρακολουθεί τις βραδινές ειδήσεις στην τηλεόραση, να συνομιλεί με τους γείτονές της και να απολαμβάνει τους ήχους της καθημερινής ζωής. Και, προς μεγάλη μου χαρά, μπορούσε και πάλι να μιλάει για περισσότερη ώρα στο τηλέφωνο. Η ακοή της δεν ήταν ποτέ ξανά εξαιρετική, αλλά ήταν καλύτερη, αρκετά ώστε να μπορεί να συνδέεται και να ασχολείται περισσότερο με τον κόσμο γύρω της.

Η εμπειρία της διασφάλισης της ακρόασης της Ναν μου ανέδειξε πόσο εύκολα μπορούμε να ασκήσουμε δύναμη και επιρροή σε ηλικιωμένα, πιο απομονωμένα μέλη των οικογενειών μας - ανθρώπους που αγαπάμε και νοιαζόμαστε πολύ. Είδα πόσο εύκολα τα δικαιώματα ενός ηλικιωμένου ατόμου μπορούν να αγνοηθούν, να απορριφθούν ή να διαβρωθούν, πόσο απλές και σκόπιμες αποφάσεις μπορούν να επηρεάσουν δραματικά την ποιότητα ζωής ενός άλλου ατόμου.

Μου υπενθύμισε επίσης πόσο ευάλωτοι μπορεί να είμαστε όλοι μας καθώς μεγαλώνουμε και πόσο σημαντικό είναι να έχουμε πολλαπλές, στενές σχέσεις που γνωρίζουν τη ζωή μας και πώς θέλουμε να ζούμε. Αυτοί είναι οι άνθρωποι που θα είναι σε θέση να αμφισβητήσουν δυνητικά καταστροφικές αποφάσεις που λαμβάνονται από άλλους ανθρώπους που νομίζουν ότι κάνουν το σωστό - ή που στην πραγματικότητα δεν σκέφτονται καθόλου καθαρά.

Η θεία μου έκανε ένα γρήγορο τηλεφώνημα που η 90χρονη μητέρα της δεν χρειαζόταν να ακούσει πια- όλα τα ταξίδια στους ειδικούς μαζί της θα ήταν μια τεράστια ενόχληση, και για ποιο λόγο;

Γιατί ποιο είναι ακριβώς το νόημα. Στην περίπτωση της Ναν, η ικανότητα να ακούει σωστά. Αλλά κάτι περισσότερο από αυτό: η ικανότητα να συνομιλεί, να αλληλεπιδρά με τους άλλους, να ενημερώνεται, να συμμετέχει στην τοπική της κοινότητα - εν ολίγοις, να συνεχίσει να ζει τη ζωή της όπως ήθελε και να απολαμβάνει τα πράγματα που της άρεσαν.

Με έβαλε σε σκέψεις. Ποιες άλλες υποθέσεις κάνουμε τακτικά για τους ηλικιωμένους που είναι απλώς απορριπτικές, απλά λανθασμένες ή εντελώς επικίνδυνες;

Συγγραφέας: Τζέιμς

Εάν εσείς ή κάποιος που γνωρίζετε χρειάζεται βοήθεια για την αντιμετώπιση της κακοποίησης ηλικιωμένων, ξεκινήστε από το compass.info ή καλέστε 1800 ELDERHelp (1800 353 374).