Το φαγητό που (δεν) τρώνε: κακοποίηση ηλικιωμένων από αμέλεια;

Σε κάθε ηλικία, είναι αλήθεια: η τροφή που τρώμε παρέχει τα θρεπτικά συστατικά που διατηρούν τη λειτουργία του σώματός μας. Και είτε είμαστε 9 μηνών είτε 90 ετών, το σώμα μας θα παραπαίει και τελικά θα αποτύχει αν δεν παίρνουμε τη διατροφή που χρειαζόμαστε.

Η επαρκής και κατάλληλη διατροφή δεν είναι λιγότερο σημαντική στην τρίτη ηλικία από ό,τι σε οποιαδήποτε άλλη περίοδο της ζωής. Ωστόσο, στην τρίτη ηλικία, οι άνθρωποι συχνά εξαρτώνται από άλλους - μέλη της οικογένειας, φίλους, γείτονες, μια υπηρεσία κατ' οίκον φροντίδας ή ένα ίδρυμα φροντίδας - για την τροφή και τη διατροφή τους.

Στην πραγματικότητα, η ευθύνη για τη διασφάλιση της επαρκούς και κατάλληλης κάλυψης των ιδιαίτερων διατροφικών αναγκών ενός ηλικιωμένου ατόμου ανήκει στα εν λόγω άτομα ή οργανισμούς.

Και αν οι πάροχοι φροντίδας δεν διασφαλίζουν ότι ένας ηλικιωμένος λαμβάνει τη διατροφή που ανταποκρίνεται στις ιδιαίτερες ανάγκες του -συμπεριλαμβανομένης της διασφάλισης ότι όντως τρώει το φαγητό που του παρέχεται- αυτό μπορεί να οδηγήσει σε υποσιτισμό, ο οποίος ισοδυναμεί με κακοποίηση ηλικιωμένων λόγω παραμέλησης.

Οι επιπτώσεις του υποσιτισμού

Ο "υποσιτισμός" είναι ένας γενικός όρος για κάθε κατάσταση κατά την οποία η διατροφική πρόσληψη ενός ατόμου δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες του. Ενώ η απώλεια βάρους μπορεί να είναι ένα σημάδι υποσιτισμού, ακόμη και άτομα των οποίων το βάρος είναι σταθερό ή έχει αυξηθεί μπορεί να υποσιτίζονται.

Είτε υπάρχει ορατή απώλεια βάρους είτε όχι, ο υποσιτισμός επηρεάζει τη ζωή ενός ηλικιωμένου ατόμου με πολλούς τρόπους. Οι σωματικές επιπτώσεις εκτός από την απώλεια βάρους συχνά περιλαμβάνουν, για παράδειγμα:

• αυξημένη συχνότητα ασθενειών, πτώσεων και τραυματισμών λόγω πίεσης

• επιβραδυνόμενη επιδιόρθωση πληγών και ανάρρωση από ασθένειες

• μειωμένη σωματική και γνωστική ικανότητα.

Και με το φαγητό να αποτελεί τόσο σημαντικό μέρος της προσωπικής και πολιτιστικής ζωής ενός ατόμου, η παραμέληση που σχετίζεται με τα τρόφιμα και τη διατροφή μπορεί να είναι επιβλαβής και δυσάρεστη και με άλλους τρόπους:

• στέρηση των στιγμών χαράς που τα γεύματα και τα σνακ μπορούν να προσφέρουν κάθε μέρα

• άρνηση του δικαιώματος σε πολιτιστικές, θρησκευτικές ή εθνοτικές πρακτικές που σχετίζονται με τα τρόφιμα

• αίσθημα αποδυνάμωσης, όπου οι ατομικές διατροφικές προτιμήσεις δεν γίνονται σεβαστές.

"Φυσιολογική" απώλεια βάρους;

Δεν είναι δύσκολο να αναρωτηθούμε αν η αμέλεια μπορεί να είναι μέρος της εικόνας όταν έχει συμβεί μαζική απώλεια σωματικού βάρους και αυξημένη ευθραυστότητα. Ωστόσο, στους ηλικιωμένους ανθρώπους, η απώλεια βάρους είναι συχνό φαινόμενο. Έτσι, η απώλεια βάρους ή η πρόσληψη τροφής κάτω από αυτό που πραγματικά απαιτείται για τη διατήρηση της υγείας και της ικανότητας θα μπορούσε να θεωρηθεί "φυσιολογική" για το ανεκπαίδευτο μάτι σε ιδρύματα φροντίδας ηλικιωμένων.

Σίγουρα, στο τέλος της ζωής πρέπει να έρθει η στιγμή που η κατανάλωση τροφής θα σταματήσει εντελώς, καθώς η ανάγκη του οργανισμού για τροφή θα σταματήσει, και η απώλεια βάρους θα είναι συνήθως αναμενόμενη εκείνη τη στιγμή. Όμως οι περισσότεροι άνθρωποι που βρίσκονται σε υποστηριζόμενη φροντίδα δεν διανύουν τις τελευταίες τους ημέρες και οι διατροφικές τους ανάγκες συνεχίζουν να υφίστανται.

Είναι επικίνδυνο να απορρίπτετε την απώλεια βάρους ή τη μειωμένη πρόσληψη τροφής ως "φυσιολογική" σε ένα ηλικιωμένο άτομο που δεν είναι σε τελικό στάδιο. Αυτοί οι άνθρωποι αξίζουν τρόφιμα που όχι μόνο είναι υψηλής ποιότητας, αλλά και ανταποκρίνονται στις τρέχουσες, ατομικές τους ανάγκες - και αξίζουν οποιαδήποτε υποστήριξη μπορεί να είναι απαραίτητη για να διασφαλίσουν ότι τα τρώνε.

Και εναπόκειται σε αυτούς που παρέχουν τη φροντίδα να ενθαρρύνουν και να υποστηρίζουν την επαρκή πρόσληψη τροφής.

Τρώνε πραγματικά;

Πολλοί πάροχοι υπηρεσιών φροντίδας ηλικιωμένων εργάζονται σκληρά για να προσφέρουν υψηλής ποιότητας και θρεπτικά τρόφιμα, επενδύοντας ακόμη και σε εξειδικευμένους σεφ που θα αναλάβουν τον προγραμματισμό και την προετοιμασία των γευμάτων. Και οι προσπάθειές τους είναι αξιέπαινες, ωστόσο ακόμη και τα πιο ελκυστικά γεύματα μπορεί να μην καταναλωθούν, τα τρόφιμα μπορεί να σπαταληθούν και οι διατροφικές ανάγκες των ατόμων μπορεί να μειωθούν, οδηγώντας σε υποσιτισμό.

Γιατί συμβαίνει αυτό; Δεν είναι απλό: κάντε το φαγητό ελκυστικό και νόστιμο και πάντα θα τρώγεται; Σε περιβάλλοντα φροντίδας ηλικιωμένων (τόσο σε ιδρύματα όσο και σε κοινότητες), αυτό δεν συμβαίνει πάντα με αυτόν τον τρόπο, για διάφορους λόγους.

Το πρόβλημα είναι ότι οι ηλικιωμένοι συχνά δεν τρώνε τα τρόφιμα που περιγράφονται στα μενού, ακόμη και αν είναι καλής ποιότητας. Υπάρχουν τόσοι πολλοί παράγοντες που μπορούν να εμποδίσουν την αξιοποίηση της διατροφής στα γεύματα, τα ποτά και τα σνακ. Για παράδειγμα, οι παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν την υγεία των ανθρώπων, όπως είναι η διατροφή τους, μπορούν να επηρεάσουν την υγεία τους:

• Ορισμένοι ηλικιωμένοι μπορεί να χρειάζονται σωματική βοήθεια ή ενθάρρυνση για να φέρουν το φαγητό στο στόμα τους. Αν αυτή η βοήθεια δεν παρέχεται άμεσα, με ενσυναίσθηση, διατηρώντας την αξιοπρέπεια του ενοίκου, πολύ συχνά δεν τρώγεται αρκετό φαγητό.

• Κάποιοι μπορεί να αισθάνονται κουρασμένοι ή λυπημένοι - έστω και περιστασιακά - και αυτό επηρεάζει τον ενθουσιασμό τους να τρώνε καλά.

• Το να μην αισθάνεστε πεινασμένοι είναι συνηθισμένο φαινόμενο για πολλούς λόγους, συμπεριλαμβανομένων των παρενεργειών των φαρμάκων, της ασθένειας και των ψυχοκοινωνικών ζητημάτων. Για την αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου μπορεί να είναι απαραίτητη η μεγάλη ενθάρρυνση, καθώς και η συμβολή ενός διαιτολόγου.

• Το φαγητό που παρέχεται μπορεί να μην είναι κατάλληλο για τις πολιτιστικές, προσωπικές ή άλλες προτιμήσεις και επομένως να μην είναι ελκυστικό.

• Το φαγητό είναι κακής ποιότητας ή/και δεν θερμαίνεται ή ψύχεται επαρκώς.

Βλέπω τόσες πολλές πρακτικές στη φροντίδα ηλικιωμένων που μπορούν είτε να αυξήσουν είτε να μειώσουν την πιθανότητα να καταναλωθεί καλό φαγητό. Χωρίς τις ανεκτίμητες υπηρεσίες των διαιτολόγων που είναι ειδικευμένοι στη φροντίδα των ηλικιωμένων, οι προσπάθειες των παρόχων μπορεί να είναι μάταιες.

Πώς μπορούν να βοηθήσουν οι διαιτολόγοι

Οι διαιτολόγοι εντοπίζουν τα προβλήματα και παρέχουν λύσεις για την επίτευξη των διατροφικών αναγκών των ατόμων. Η εργασία μου ως διαιτολόγος σε υπηρεσίες φροντίδας ηλικιωμένων αφορά εν μέρει τη διασφάλιση ότι τα προσφερόμενα τρόφιμα είναι ελκυστικά, κατάλληλα και καλής ποιότητας. Εξίσου σημαντικό, είναι επίσης να κάνω ό,τι μπορώ για να διασφαλίσω ότι καταναλώνεται.

Σε ένα περιβάλλον φροντίδας ηλικιωμένων, οι διαιτολόγοι, για παράδειγμα:

• να επανεξετάσει τα συστήματα και τις διαδικασίες που διασφαλίζουν ότι τα τρόφιμα όχι μόνο είναι καλής ποιότητας, αλλά και ότι καταναλώνονται και απολαμβάνονται

• συμβουλές για στρατηγικές υποστήριξης όσων δεν τρώνε καλά

• να αναπτύσσουν σχέδια για άτομα με τραύματα, για να βοηθήσουν στην έγκαιρη επούλωση

• αντιμετώπιση ιατρικών ή ψυχοκοινωνικών προβλημάτων που επηρεάζουν τη διατροφική κατάσταση ή/και την πρόσληψη τροφής

• παροχή κατάλληλων επιλογών φαγητού και ποτού που θα διατηρήσουν την ποιότητα ζωής και την αξιοπρέπεια για όσους πλησιάζουν στο τέλος της ζωής τους.

Η αποφυγή της κακοποίησης ηλικιωμένων από αμέλεια όσον αφορά την τροφή και τη διατροφή απαιτεί δέσμευση από τους παρόχους φροντίδας να αναζητήσουν κάθε ευκαιρία για την υποστήριξη των ατομικών αναγκών σε όλα τα επιχειρησιακά επίπεδα, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης, της νοσηλείας, της προσωπικής φροντίδας και της παροχής τροφίμων. Θα μπορούσε λοιπόν η ανεπαρκής πρόσβαση σε διαιτολόγο σε ιδρύματα φροντίδας ηλικιωμένων να συνιστά κατά λάθος κακοποίηση λόγω παραμέλησης;

Αν θέλετε να διαβάσετε περισσότερα άρθρα όπως αυτό, εγγραφείτε στο ενημερωτικό μας δελτίο από το κάνοντας κλικ εδώ.

Αποποίηση ευθύνης: Οι πληροφορίες που παρέχονται σε αυτόν τον ιστότοπο δεν υποκαθιστούν τις ατομικές συμβουλές υγείας από γιατρό ή διαιτολόγο.

---

Σχετικά με τον συγγραφέα

Ngaire Hobbins

ngairehobbins.com

Η Ngaire Hobbins APD είναι πλήρως πιστοποιημένη διαιτολόγος στην Αυστραλία και ειδικός σε θέματα διατροφής...

Προβολή προφίλ